<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>
<?xml-stylesheet type="text/xsl" href="/static/taisho.xsl"?>
<TEI xmlns:cb="http://www.cbeta.org/ns/1.0" xml:lang="lzh-Hant-HK" xml:id="T31n1615">
<teiHeader>
	<fileDesc>
		<titleStmt>
			<title>Taishō Tripiṭaka, Electronic version, No. 1615 王法正理論</title>
			<title xml:lang="zh-Hant">大正新脩大藏經數位版, No. 1615 王法正理論</title>
			<author>彌勒菩薩造  唐 <name role="" type="person">玄奘</name>譯</author>
			<respStmt>
				<resp>Electronic Version by</resp>
				<name>CBETA</name>
			</respStmt>
		</titleStmt>
		<editionStmt>
			<edition>XML TEI P5</edition>
			<respStmt xml:id="resp1"><resp>corrections</resp><name>CBETA</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp2"><resp>corrections</resp><name>Taisho</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp3"><resp>corrections</resp><name>CBETA.ting</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp4"><resp>corrections</resp><name>CBETA.maha</name></respStmt>
		</editionStmt>
		<extent>1卷</extent>
		<publicationStmt>
			<idno type="CBETA">
				<idno type="canon">T</idno>.<idno type="vol">31</idno>.<idno type="no">1615</idno>
			</idno>
			<distributor>
				<name>中華電子佛典協會 (CBETA)</name>
				<address>
					<addrLine><email>service@cbeta.org</email></addrLine>
				</address>
			</distributor>
			<availability>
				<p>Available for non-commercial use when distributed with this header intact.</p>
			</availability>
			<date>2023-01-17 18:17:00 +0800</date>
		</publicationStmt>
		<sourceDesc>
			<bibl>
				<title level="s">Taishō Tripiṭaka</title>
				<title level="s" xml:lang="zh-Hant">大正新脩大藏經</title>
				<title level="m" xml:lang="zh-Hant">王法正理論</title>
			</bibl>
		</sourceDesc>
	</fileDesc>
	<encodingDesc>
		<projectDesc>
			<p xml:lang="en" cb:type="ly">Text as provided by Mr. Hsiao Chen-Kuo, Tripitaka Koreana as provided by Mr. Christian Wittern, Text as provided by Anonymous from USA, Punctuated text as provided by Mr. Li Ming-Fang</p>
			<p xml:lang="zh-Hant" cb:type="ly">蕭鎭國大德提供，維習安大德提供之高麗藏 CD 經文，北美某大德提供，李明芳大德提供新式標點</p>
		</projectDesc>
		<editorialDecl>
			<punctuation resp="#resp1"><p>新式標點</p></punctuation>
		</editorialDecl>
		<tagsDecl>
			<namespace name="http://www.tei-c.org/ns/1.0">
				<tagUsage gi="rdg">
					<listWit>
						<witness xml:id="wit.cbeta">【CB】</witness>
						<witness xml:id="wit.orig">【大】</witness>
						<witness xml:id="wit1">【明】</witness>
						<witness xml:id="wit2">【宋】</witness>
						<witness xml:id="wit3">【元】</witness>
						<witness xml:id="wit4">【宮】</witness>
						<witness xml:id="wit5">【麗-CB】</witness>
					</listWit>
				</tagUsage>
			</namespace>
		</tagsDecl>
		<charDecl>
<char xml:id="CB00985">
				<charName>CBETA CHARACTER CB00985</charName>
				<mapping cb:dec="984025" type="PUA">U+F03D9</mapping>
			<mapping type="unicode">U+2039D</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>愆</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[億-音+(夫*夫)]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB01487">
				<charName>CBETA CHARACTER CB01487</charName>
				<mapping cb:dec="984527" type="PUA">U+F05CF</mapping>
			<mapping type="unicode">U+2E4EA</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[虛*予]</value></charProp></char>
</charDecl>
	</encodingDesc>
	<profileDesc>
		<langUsage>
			<language ident="en">English</language>
			<language ident="zh-Hant">Chinese (Traditional)</language>
		</langUsage>
	</profileDesc>
	<revisionDesc>
		<change when="2013-05-20">
			<name>CW</name><name>Ray Chou 周邦信</name>P4 to P5 conversion by p4top5a.py, intended for publication
		</change>
		<change when="1999-06-28T20:51:27">
			CW (ed.) Created initial TEI XML version with BASICX.BAT (99/6/28)
		</change>
	</revisionDesc>
</teiHeader>
<text><body>
<milestone unit="juan" n="1"/>
<lb n="0855c23" ed="T"/>
<lb n="0855c24" ed="T"/><cb:docNumber>No. 1615</cb:docNumber>
<lb n="0855c25" ed="T"/><cb:juan n="001" fun="open"><cb:mulu n="001" type="卷"/><cb:jhead>王法正理論</cb:jhead></cb:juan>
<lb n="0855c26" ed="T"/>
<lb n="0855c27" ed="T"/><byline cb:type="author">彌勒菩薩造</byline>
<lb n="0855c28" ed="T"/><byline cb:type="Translator"><anchor xml:id="nkr_note_orig_0855018" n="0855018"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0855018" n="0855018"/><anchor xml:id="beg0855018" n="0855018"/>三藏<anchor xml:id="end0855018"/>法師<name role="" type="person">玄奘</name>奉　詔譯</byline>
<lb n="0855c29" ed="T"/><cb:div type="jing"><p xml:id="pT31p0855c2901">如佛世尊爲出愛王所說經<anchor xml:id="nkr_note_orig_0855019" n="0855019"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0855019" n="0855019"/><anchor xml:id="beg0855019" n="0855019"/>言<anchor xml:id="end0855019"/>：</p><p xml:id="pT31p0855c2913" cb:place="inline">彼王一時往
<pb n="0856a" ed="T" xml:id="T31.1615.0856a"/>
<lb n="0856a01" ed="T"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0856001" n="0856001"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0856001" n="0856001"/><anchor xml:id="beg0856001" n="0856001"/>詣<anchor xml:id="end0856001"/>佛所，頂禮佛足，白言：「世尊！有一沙門若
<lb n="0856a02" ed="T"/>婆羅門來至我所，以不眞實過失現前呵諫於
<lb n="0856a03" ed="T"/>我。我於爾時其心不生悔惱憂慼。何以故？觀
<lb n="0856a04" ed="T"/>此過失於我自身都不見故。又有沙門若婆
<lb n="0856a05" ed="T"/>羅門來至我所，以不眞實功德現前讚勸於
<lb n="0856a06" ed="T"/>我。我於爾時心亦不生歡喜踴躍。何以故？觀
<lb n="0856a07" ed="T"/>此功德於我自身都不見故。彼諸沙門及婆
<lb n="0856a08" ed="T"/>羅門旣退還已，我便獨處空閑靜室，生如是
<lb n="0856a09" ed="T"/>心籌量尋伺：『我當云何了知諸王眞實過失、
<lb n="0856a10" ed="T"/>眞實功德？若我知者，當捨其失、爰修其德。誰
<lb n="0856a11" ed="T"/>有沙門或婆羅門能了諸王眞實過失、眞實
<lb n="0856a12" ed="T"/>功德，亦能爲我廣開示者？』旣尋伺已，便作是
<lb n="0856a13" ed="T"/>念：『唯我世尊一切知者、一切見者，定當了知
<lb n="0856a14" ed="T"/>諸王所有眞實過失、眞實功德。我今當往佛
<lb n="0856a15" ed="T"/>世尊所請問斯義。』故我今者來至佛所，請決
<lb n="0856a16" ed="T"/>是義。唯願如來爲我開示。世尊！云何諸王眞
<lb n="0856a17" ed="T"/>實過失？云何諸王眞實功德？」作是請已。</p>
<lb n="0856a18" ed="T"/><p xml:id="pT31p0856a1801">爾時世尊吿出愛王曰：「大王！大王今者應當
<lb n="0856a19" ed="T"/>了知王之過失、王之功德、王衰損門、王方便
<lb n="0856a20" ed="T"/>門、王可愛法及能引發王可愛法。</p>
<lb n="0856a21" ed="T"/><p xml:id="pT31p0856a2101">「云何名爲王之過失？大王當知，王過失者略
<lb n="0856a22" ed="T"/>有九種，王若成就如是過失，雖有大府庫、有
<lb n="0856a23" ed="T"/>大輔佐、有大軍衆，不可歸仰。何等爲九？一不
<lb n="0856a24" ed="T"/>得自在、二立性暴惡、三猛利憤發、四恩惠奢
<lb n="0856a25" ed="T"/>薄、五受邪佞言、六所作不思不順儀則、七不
<lb n="0856a26" ed="T"/>顧善法、八不知差別忘所作恩、九一向縱任
<lb n="0856a27" ed="T"/>專行放逸。</p>
<lb n="0856a28" ed="T"/><p xml:id="pT31p0856a2801">「云何名王不得自在？謂有國王，志性不強，所
<lb n="0856a29" ed="T"/>爲軟弱，爲諸大臣輔相國師群官所制，不隨
<pb n="0856b" ed="T" xml:id="T31.1615.0856b"/>
<lb n="0856b01" ed="T"/>所欲作所應作<anchor xml:id="nkr_note_orig_0856002" n="0856002"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0856002" n="0856002"/><anchor xml:id="beg0856002" n="0856002"/>錫<anchor xml:id="end0856002"/>賚群臣，於妙五欲歡娛遊
<lb n="0856b02" ed="T"/>戲亦不如意，如是名王不得自在。</p>
<lb n="0856b03" ed="T"/><p xml:id="pT31p0856b0301">「云何名王立性暴惡？謂有國王，諸群臣類或
<lb n="0856b04" ed="T"/>餘人等，隨於一處現行少小不如意事，卽便
<lb n="0856b05" ed="T"/>對面擯黜，發麁惡言咆勃忿恚，顰蹙而住時
<lb n="0856b06" ed="T"/>生憤發；設不對面背彼向餘，而作於前擯罵
<lb n="0856b07" ed="T"/>等事；設不對面亦不背彼向餘，而作於前黜
<lb n="0856b08" ed="T"/>罵等事。然唯內意憤恚欝快，懷惱害心、懷怨
<lb n="0856b09" ed="T"/>恨心，然不長時持憤恚心相續不捨。復有內
<lb n="0856b10" ed="T"/>意憤恚欝快，懷惱害心、懷怨恨心，亦於長時
<lb n="0856b11" ed="T"/>持憤恚心相續不捨。由如是相對面暴惡、背
<lb n="0856b12" ed="T"/>面暴惡、<anchor xml:id="nkr_note_orig_0856003" n="0856003"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0856003" n="0856003"/><anchor xml:id="beg0856003" n="0856003"/>懊<anchor xml:id="end0856003"/>恚暴惡、暫時暴惡、長久暴惡，如
<lb n="0856b13" ed="T"/>是名王立性暴惡。大王當知，長久暴惡名爲
<lb n="0856b14" ed="T"/>大過，非是餘者。</p>
<lb n="0856b15" ed="T"/><p xml:id="pT31p0856b1501">「云何名王猛利憤發？謂有國王，諸群臣等有
<lb n="0856b16" ed="T"/>小<g ref="#CB00985">𠎝</g>過、有少違越，便削封祿奪、去妻妾，或以
<lb n="0856b17" ed="T"/>重罰而刑罰之，如是名王猛利憤發。</p>
<lb n="0856b18" ed="T"/><p xml:id="pT31p0856b1801">「云何名王恩惠奢薄？謂有國王，諸群臣等供
<lb n="0856b19" ed="T"/>奉侍衛，雖極淸淨善稱其心，而以微劣軟言
<lb n="0856b20" ed="T"/>而慰喩之，頒賜爵祿酬賞勳庸不能圓滿、不
<lb n="0856b21" ed="T"/>順常式，或損耗已、或稽留已、或推注已、或怨
<lb n="0856b22" ed="T"/>恨已然後方與，如是名王恩惠奢薄。</p>
<lb n="0856b23" ed="T"/><p xml:id="pT31p0856b2301">「云何名王受邪佞言？若有國王，諸群臣等實
<lb n="0856b24" ed="T"/>非聰叡詐現聰叡，貪濁偏黨不閑憲式，情懷
<lb n="0856b25" ed="T"/>謀叛不修善政，聽受信用如是輩人所進諫
<lb n="0856b26" ed="T"/>議，由此因緣，王務財寶名稱善政並皆衰損，
<lb n="0856b27" ed="T"/>如是名王受邪佞言。</p>
<lb n="0856b28" ed="T"/><p xml:id="pT31p0856b2801">「云何名王所作不思不順儀則？謂有國王，不
<lb n="0856b29" ed="T"/>能究察不審究察、不能思擇不審思擇諸群
<pb n="0856c" ed="T" xml:id="T31.1615.0856c"/>
<lb n="0856c01" ed="T"/>臣輩，於彼彼務機密事中，不堪委任而委任
<lb n="0856c02" ed="T"/>之、堪委任者而不委任，堪驅役者而不驅役、
<lb n="0856c03" ed="T"/>不堪役者乃驅役之，應賞賚者而刑罰之、應
<lb n="0856c04" ed="T"/>刑罰者而賞賚之。又於群臣不善安處先王
<lb n="0856c05" ed="T"/>儀則，由此群臣處大朝會，餘論未終發言間
<lb n="0856c06" ed="T"/>絕，不敬不憚而興諫諍，不如旨敎而善奉行，
<lb n="0856c07" ed="T"/>不正安住王之敎命，如是名王所作不思不
<lb n="0856c08" ed="T"/>順儀則。</p>
<lb n="0856c09" ed="T"/><p xml:id="pT31p0856c0901">「云何名王不顧善法？謂有國王，不信他世亦
<lb n="0856c10" ed="T"/>不曉悟。由於他世不信不悟，便於當來善不
<lb n="0856c11" ed="T"/>善業、愛非愛果不能信解。不信解故無有羞
<lb n="0856c12" ed="T"/>恥，隨情造作身語意業三種惡行，不能時時
<lb n="0856c13" ed="T"/>布施修福受齋學戒，如是名王不顧善法。</p><p xml:id="pT31p0856c1317" cb:place="inline">「云
<lb n="0856c14" ed="T"/>何名王不知差別忘所作恩？謂有國王，於諸
<lb n="0856c15" ed="T"/>大臣輔相國師及<anchor xml:id="nkr_note_orig_0856004" n="0856004"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0856004" n="0856004"/><anchor xml:id="beg0856004" n="0856004"/>群官<anchor xml:id="end0856004"/>等其心顚倒，不善了
<lb n="0856c16" ed="T"/>知忠信<anchor xml:id="nkr_note_orig_0856005" n="0856005"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0856005" n="0856005"/><anchor xml:id="beg0856005" n="0856005"/>技藝<anchor xml:id="end0856005"/>智慧差別。以不知故，非忠信所
<lb n="0856c17" ed="T"/>生忠信想、於忠信所非忠信想，無技藝所生
<lb n="0856c18" ed="T"/>技藝想、有技藝所無技藝想，於惡慧所生善
<lb n="0856c19" ed="T"/>慧想、於善慧所生惡慧想。彼由如是心顚倒
<lb n="0856c20" ed="T"/>故，於非忠信、無有技藝、惡慧臣所敬重愛養，
<lb n="0856c21" ed="T"/>忠信、技藝、善慧臣所反生輕賤。又諸臣等年
<lb n="0856c22" ed="T"/>耆衰邁，曾於長夜供奉侍衛，知其無勢無力
<lb n="0856c23" ed="T"/>無勇，遂不敬愛、不賜爵祿、不酬其賞，設被陵
<lb n="0856c24" ed="T"/>蔑捨而不問，如是名王不知差別忘所作恩。</p>
<lb n="0856c25" ed="T"/><p xml:id="pT31p0856c2501">「云何名王一向縱任專行放逸？謂有國王，於
<lb n="0856c26" ed="T"/>妙五欲一向沈沒，耽著嬉戲愛樂受行，不能
<lb n="0856c27" ed="T"/>時時勗勵方便作所應作勞賚群臣，如是名
<lb n="0856c28" ed="T"/>王一向縱任專行放逸。</p><p xml:id="pT31p0856c2810" cb:place="inline">「若有國王，成就如是九
<lb n="0856c29" ed="T"/>種過失，雖有大府庫、有大輔佐、有大軍衆而
<pb n="0857a" ed="T" xml:id="T31.1615.0857a"/>
<lb n="0857a01" ed="T"/>不可歸仰。大王當知，此九過失，是王自性之
<lb n="0857a02" ed="T"/>過失也。</p>
<lb n="0857a03" ed="T"/><p xml:id="pT31p0857a0301">「云何名爲王之功德？大王當知，王功德者，略
<lb n="0857a04" ed="T"/>有九種。王若成就如是功德，雖無大府庫、無
<lb n="0857a05" ed="T"/>大輔佐、無大軍衆而可歸仰。何等爲九？一得
<lb n="0857a06" ed="T"/>大自在、二性不暴惡、三憤發輕微、四恩惠猛
<lb n="0857a07" ed="T"/>利、五受正直言、六所作諦思善順儀則、七顧
<lb n="0857a08" ed="T"/>戀善法、八善知差別知所作恩、九不自縱任
<lb n="0857a09" ed="T"/>不行放逸。</p>
<lb n="0857a10" ed="T"/><p xml:id="pT31p0857a1001">「云何名王得大自在？謂有國王，自隨所欲作
<lb n="0857a11" ed="T"/>所應作勞賚群臣，於妙五欲歡娛遊戲，於諸
<lb n="0857a12" ed="T"/>大臣輔相國師<anchor xml:id="nkr_note_orig_0857001" n="0857001"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0857001" n="0857001"/><anchor xml:id="beg0857001" n="0857001"/>群臣<anchor xml:id="end0857001"/>等所凡出敎命宣布無
<lb n="0857a13" ed="T"/>礙，如是名王得大自在。</p>
<lb n="0857a14" ed="T"/><p xml:id="pT31p0857a1401">「云何名王性不暴惡？謂有國王，諸群臣等隨
<lb n="0857a15" ed="T"/>於何處雖行增上不如意事，性能容忍不現
<lb n="0857a16" ed="T"/>擯黜，不發言亦不咆勃，廣說乃至不生憤
<lb n="0857a17" ed="T"/>發；<anchor xml:id="nkr_note_orig_0857002" n="0857002"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0857002" n="0857002"/><anchor xml:id="beg0857002" n="0857002"/>亦不對面<anchor xml:id="end0857002"/>亦不背面而作前事，亦不內意
<lb n="0857a18" ed="T"/>秘匿忿纏，亦不長夜蓄惡憤心相續不捨。不
<lb n="0857a19" ed="T"/>現暴惡、不背暴惡、不匿暴惡、不久暴惡，如是
<lb n="0857a20" ed="T"/>名王性不暴惡。</p>
<lb n="0857a21" ed="T"/><p xml:id="pT31p0857a2101">「云何名王憤發輕微？謂有國王，諸群臣等雖
<lb n="0857a22" ed="T"/>有大愆、有大違越，而不一切削其封祿、奪其
<lb n="0857a23" ed="T"/>妻妾，不以重罰而刑罰之。隨過輕重而行黜
<lb n="0857a24" ed="T"/>罰，如是名王憤發輕微。</p>
<lb n="0857a25" ed="T"/><p xml:id="pT31p0857a2501">「云何名王恩惠猛利？謂有國王，諸群臣等正
<lb n="0857a26" ed="T"/>直現前供奉侍衛，其心淸淨其心調順，於時
<lb n="0857a27" ed="T"/>時中以正圓滿軟言慰喩，具足頒<anchor xml:id="beg_1" type="star"/>錫<anchor xml:id="end_1"/>爵祿勳
<lb n="0857a28" ed="T"/>庸，而不令彼損耗稽留劬勞怨恨，易可供奉
<lb n="0857a29" ed="T"/>不難承事，如是名王恩惠猛利。</p>
<pb n="0857b" ed="T" xml:id="T31.1615.0857b"/>
<lb n="0857b01" ed="T"/><p xml:id="pT31p0857b0101">「云何名王受正直言？謂有國王，諸群臣等實
<lb n="0857b02" ed="T"/>有聰叡無聰叡慢，無濁無偏善閑憲式，情無
<lb n="0857b03" ed="T"/>違叛樂修善法，聽受信用如是輩人所進言
<lb n="0857b04" ed="T"/>議，由此因緣，國務財寶名稱善法皆悉增盛，
<lb n="0857b05" ed="T"/>如是名王受正直言。</p>
<lb n="0857b06" ed="T"/><p xml:id="pT31p0857b0601">「云何名王所作諦思善順儀則？謂有國王，性
<lb n="0857b07" ed="T"/>能究察能審究察、性能思擇能審思擇諸
<lb n="0857b08" ed="T"/>群臣等，於彼彼務機密事中，不堪委任而不
<lb n="0857b09" ed="T"/>委任、堪委任者而委任之，不堪役者而不驅
<lb n="0857b10" ed="T"/>役、堪驅役者乃驅役之，應賞賚者而正賞賚、
<lb n="0857b11" ed="T"/>應刑罰者而正刑罰。凡有所爲審思審擇然
<lb n="0857b12" ed="T"/>後方作而不卒暴。又於群臣能善安處先王
<lb n="0857b13" ed="T"/>儀則，由此群臣雖處讌會，終不發言間絕餘
<lb n="0857b14" ed="T"/>論，要待言終恭敬畏憚而興諫諍。如其旨敎
<lb n="0857b15" ed="T"/>而善奉行，能正安住王之敎命。如是名王所
<lb n="0857b16" ed="T"/>作諦思善順儀則。</p>
<lb n="0857b17" ed="T"/><p xml:id="pT31p0857b1701">「云何名王顧戀善法？謂有國王，信知他世。由
<lb n="0857b18" ed="T"/>信善故，便於當來淨不淨業、愛非愛果能善
<lb n="0857b19" ed="T"/>信解。由信解故，具足慚恥而不縱情作身語
<lb n="0857b20" ed="T"/>意三種惡行，時時思擇布施修福受齋學戒，
<lb n="0857b21" ed="T"/>如是名王顧戀善法。</p>
<lb n="0857b22" ed="T"/><p xml:id="pT31p0857b2201">「云何名王善知差別知所作恩？謂有國王，於
<lb n="0857b23" ed="T"/>諸大臣輔相國師及群臣等心無顚倒，能善
<lb n="0857b24" ed="T"/>了知忠信、技藝、智慧差別。若諸群臣忠信技
<lb n="0857b25" ed="T"/>藝及與智慧若有若無並如實知，於其無者
<lb n="0857b26" ed="T"/>輕而遠之，於其有者敬而愛之而正攝受。又
<lb n="0857b27" ed="T"/>諸臣等年耆衰邁，曾於長夜供奉侍衛，雖知
<lb n="0857b28" ed="T"/>無勢無力無勇，然念昔恩轉懷敬愛而不輕
<lb n="0857b29" ed="T"/>賤，爵祿勳庸分賞無替。如是名王善知差別
<pb n="0857c" ed="T" xml:id="T31.1615.0857c"/>
<lb n="0857c01" ed="T"/>知所作恩。</p><p xml:id="pT31p0857c0105" cb:place="inline">「云何名王不自縱任不行放逸？謂
<lb n="0857c02" ed="T"/>有國王，於妙五欲而不沈沒耽著嬉戲愛樂
<lb n="0857c03" ed="T"/>受行，能於時時勗勵方便作所應作勞賚群
<lb n="0857c04" ed="T"/>臣，如是名王不自縱任不行放逸。</p><p xml:id="pT31p0857c0414" cb:place="inline">「若王成就
<lb n="0857c05" ed="T"/>如是功德，雖無大府庫、無大輔佐、無大軍衆
<lb n="0857c06" ed="T"/>而可歸仰。大王當知，如是九種王之功德，是
<lb n="0857c07" ed="T"/>王自性之功德也。</p>
<lb n="0857c08" ed="T"/><p xml:id="pT31p0857c0801">「云何名爲王衰損門？大王當知，王衰損門略
<lb n="0857c09" ed="T"/>有五種：一不善觀察而攝群臣；二雖善觀察，
<lb n="0857c10" ed="T"/>而攝群臣無恩妙行，縱有非時；三專行放
<lb n="0857c11" ed="T"/>逸不思機務；四專行放逸不守府庫；五專行
<lb n="0857c12" ed="T"/>放逸不修法行。如是五種，皆悉名爲王衰損
<lb n="0857c13" ed="T"/>門。</p><p xml:id="pT31p0857c1302" cb:place="inline">「云何名王不善觀察而攝群臣？謂有國王，
<lb n="0857c14" ed="T"/>於群臣等不能究察不審究察、不能思擇不
<lb n="0857c15" ed="T"/>審思擇忠信技藝智慧差別，攝爲親侍加以
<lb n="0857c16" ed="T"/>寵愛，厚賜爵祿重賞勳庸，最機密處而相委
<lb n="0857c17" ed="T"/>任，數以軟言現爲慰喩。然此群臣所付<anchor xml:id="nkr_note_orig_0857003" n="0857003"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0857003" n="0857003"/><anchor xml:id="beg0857003" n="0857003"/>財<anchor xml:id="end0857003"/>寶
<lb n="0857c18" ed="T"/>多有損費，若遇怨敵惡友軍陣彼先退敗，恐
<lb n="0857c19" ed="T"/>懼破散爲他所勝，遲留人後奔<anchor xml:id="nkr_note_orig_0857004" n="0857004"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0857004" n="0857004"/><anchor xml:id="beg0857004" n="0857004"/>北<anchor xml:id="end0857004"/>無戀，矯行
<lb n="0857c20" ed="T"/>惡策動<anchor xml:id="nkr_note_orig_0857005" n="0857005"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0857005" n="0857005"/><anchor xml:id="beg0857005" n="0857005"/><g ref="#CB01487">𮓪</g><anchor xml:id="end0857005"/>王政。如是名王不善觀察而攝群
<lb n="0857c21" ed="T"/>臣。</p><p xml:id="pT31p0857c2102" cb:place="inline">「云何名王雖善觀察，而攝群臣無恩妙行，
<lb n="0857c22" ed="T"/>縱有非時？謂有國王，雖於群臣性能究察能
<lb n="0857c23" ed="T"/>審究察、性能思擇能審思擇忠信技藝智慧
<lb n="0857c24" ed="T"/>差別，攝爲親侍而不寵愛，不如其量具賜爵
<lb n="0857c25" ed="T"/>祿，最機密處亦不委任，不數軟言現相慰喩。
<lb n="0857c26" ed="T"/>彼於一時王遇怨敵惡友軍陣，廣說乃至大
<lb n="0857c27" ed="T"/>怖畏事命難現前，爾時於臣方行寵愛，廣說
<lb n="0857c28" ed="T"/>乃至數以軟言而相慰喩。時群臣等共相謂
<lb n="0857c29" ed="T"/>曰：『王於今者危迫因緣，方於我等暫行妙行，
<pb n="0858a" ed="T" xml:id="T31.1615.0858a"/>
<lb n="0858a01" ed="T"/>非長久心。』知此事已，雖有忠信技藝智慧隱
<lb n="0858a02" ed="T"/>而不現。如是名王雖善觀察，而攝群臣無恩
<lb n="0858a03" ed="T"/>妙行，縱有非時。</p>
<lb n="0858a04" ed="T"/><p xml:id="pT31p0858a0401">「云何名王專行放逸不思機務？謂有國王，於
<lb n="0858a05" ed="T"/>應和好所作所成機務等事，而不時時獨處
<lb n="0858a06" ed="T"/>空閑或與智者共正思惟，稱量觀察和好方
<lb n="0858a07" ed="T"/>便。如是於應乖絕所作所成機務等事、於應
<lb n="0858a08" ed="T"/>惠施所作所成機務等事、於應軍陣所作所
<lb n="0858a09" ed="T"/>成機務等事、於應攝受大力朋黨所作所成
<lb n="0858a10" ed="T"/>機務等事，皆不時時獨處空閑或與智者共
<lb n="0858a11" ed="T"/>正思惟，稱量觀察乖絕方便，乃至攝受強黨
<lb n="0858a12" ed="T"/>方便，如是名王專行放逸不思機務。</p>
<lb n="0858a13" ed="T"/><p xml:id="pT31p0858a1301">「云何名王專行放逸不守府庫？謂有國王，寡
<lb n="0858a14" ed="T"/>營事業、拙營事業、不持事業、不觀事業，不禁
<lb n="0858a15" ed="T"/>王門、不禁宮門、不禁府庫，或於俳優技樂笑
<lb n="0858a16" ed="T"/>弄倡逸等所、或復耽樂博弈戲等，非量損費
<lb n="0858a17" ed="T"/>所有財寶，如是名王專行放逸不守府庫。</p><p xml:id="pT31p0858a1717" cb:place="inline">「云
<lb n="0858a18" ed="T"/>何名王專行放逸不修法行？謂有國王，於世
<lb n="0858a19" ed="T"/>所知柔和淳質、聰慧辯才得理解脫、巧便無
<lb n="0858a20" ed="T"/>害樂無害法所有沙門若婆羅門，不能數往
<lb n="0858a21" ed="T"/>禮敬諮詢：云何爲善？云何不善？云何有罪？云
<lb n="0858a22" ed="T"/>何無罪？作何等業能致吉祥遠離諸惡？設得
<lb n="0858a23" ed="T"/>聞已亦不勗勵如說修行，不能時時惠施樹
<lb n="0858a24" ed="T"/>福受齋學戒。如是名王專行放逸不修法行。</p>
<lb n="0858a25" ed="T"/><p xml:id="pT31p0858a2501">「若有國王，成就如是五衰損門，當知此王退
<lb n="0858a26" ed="T"/>失現法、後法義利，謂前四門退現法利，最後
<lb n="0858a27" ed="T"/>一門退後法利。</p>
<lb n="0858a28" ed="T"/><p xml:id="pT31p0858a2801">「云何名爲王方便門？大王當知，王方便門略
<lb n="0858a29" ed="T"/>有五種。何等爲五？一善觀察攝受群臣、二能
<pb n="0858b" ed="T" xml:id="T31.1615.0858b"/>
<lb n="0858b01" ed="T"/>以時行恩妙行、三無放逸專思機務、四無放
<lb n="0858b02" ed="T"/>逸善守府庫、五無放逸專修法行。</p>
<lb n="0858b03" ed="T"/><p xml:id="pT31p0858b0301">「云何名王能善觀察攝受群臣？謂有國王，於
<lb n="0858b04" ed="T"/>群臣等性能究察能審究察、性能思擇能審
<lb n="0858b05" ed="T"/>思擇忠信技藝智慧差別攝爲親侍，如是名
<lb n="0858b06" ed="T"/>王能善觀察攝受群臣。</p>
<lb n="0858b07" ed="T"/><p xml:id="pT31p0858b0701">「云何名王能善以時行恩妙行？謂有國王，於
<lb n="0858b08" ed="T"/>諸群臣善觀察已，攝爲親侍加以寵愛，隨其
<lb n="0858b09" ed="T"/>度量厚賜爵<anchor xml:id="nkr_note_add_0858b0901" n="0858b0901"/><anchor xml:id="beg0858b0901" n="0858b0901"/>祿<anchor xml:id="end0858b0901"/>重賞勳庸，最機密處而相委
<lb n="0858b10" ed="T"/>任，數以軟言現相慰喩。彼於一時王遇怨敵
<lb n="0858b11" ed="T"/>惡友軍陣大怖畏事命難現前，卽便罄竭顯
<lb n="0858b12" ed="T"/>示忠信技藝智慧。如是名王能善以時行恩
<lb n="0858b13" ed="T"/>妙行。</p>
<lb n="0858b14" ed="T"/><p xml:id="pT31p0858b1401">「云何名王無有放逸專思機務？謂有國王，於
<lb n="0858b15" ed="T"/>應和好所作所成機務等事，能於時時獨處
<lb n="0858b16" ed="T"/>空閑、或與智者共正思惟，稱量觀察和好方
<lb n="0858b17" ed="T"/>便。如是於應乖絕所作所成機務等事、於應
<lb n="0858b18" ed="T"/>惠施所作所成機務等事、於應軍陣所作所
<lb n="0858b19" ed="T"/>成機務等事、於應攝受大力朋黨所作所成
<lb n="0858b20" ed="T"/>機務等事，皆能時時獨處空閑、或與智者共
<lb n="0858b21" ed="T"/>正思惟，稱量觀察乖絕方便，乃至攝受強黨
<lb n="0858b22" ed="T"/>方便。如是名王無有放逸專思機務。</p>
<lb n="0858b23" ed="T"/><p xml:id="pT31p0858b2301">「云何名王無有放逸善守府庫？謂有國王，廣
<lb n="0858b24" ed="T"/>營事業、巧營事業、善持事業、善觀事業，善禁
<lb n="0858b25" ed="T"/>王門、善禁宮門、善禁府庫，又於俳優<anchor xml:id="nkr_note_orig_0858001" n="0858001"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0858001" n="0858001"/><anchor xml:id="beg0858001" n="0858001"/>技<anchor xml:id="end0858001"/>樂
<lb n="0858b26" ed="T"/>笑弄倡逸等所不以非量而費財寶，亦不耽
<lb n="0858b27" ed="T"/>樂博弈戲等。如是名王無有放逸善守府庫。
<lb n="0858b28" ed="T"/>云何名王無有放逸專修法行？謂有國王，於
<lb n="0858b29" ed="T"/>世所知柔和淳質、聰慧辯才得理解脫、巧便
<pb n="0858c" ed="T" xml:id="T31.1615.0858c"/>
<lb n="0858c01" ed="T"/>無害樂無害法所有沙門若婆羅門，而能數
<lb n="0858c02" ed="T"/>往禮敬諮問：云何爲善？云何不善？何等有罪？
<lb n="0858c03" ed="T"/>何等無罪？作何等業能致吉祥遠離諸惡？旣
<lb n="0858c04" ed="T"/>得聞已，善能勗勵如說修行，亦能時時惠施
<lb n="0858c05" ed="T"/>樹福受齋學戒。如是名王無有放逸專修法
<lb n="0858c06" ed="T"/>行。</p><p xml:id="pT31p0858c0602" cb:place="inline">「若有國王，成就如是五方便門，當知此王
<lb n="0858c07" ed="T"/>不退現法、後法義利，<anchor xml:id="nkr_note_add_0858c0701" n="0858c0701"/><anchor xml:id="beg0858c0701" n="0858c0701"/>謂<anchor xml:id="end0858c0701"/>前四門不退現法所
<lb n="0858c08" ed="T"/>有義利，最後一門不退後法所有義利。</p><p xml:id="pT31p0858c0816" cb:place="inline">「云何
<lb n="0858c09" ed="T"/>名爲王可愛法？大王當知，略有五種諸王可
<lb n="0858c10" ed="T"/>愛可樂可欣可意之法。何等爲五？一世所敬
<lb n="0858c11" ed="T"/>愛、二自在增上、三能摧怨敵、四善攝養身、五
<lb n="0858c12" ed="T"/>能往善趣。如是五種是王可愛可樂可欣可
<lb n="0858c13" ed="T"/>意之法。</p>
<lb n="0858c14" ed="T"/><p xml:id="pT31p0858c1401">「云何能引王可愛法？大王當知，略有五種能
<lb n="0858c15" ed="T"/>引諸王可愛之法。何等爲五？一恩養世間、二
<lb n="0858c16" ed="T"/>英勇具足、三善權方便、四正受境界、五勤修
<lb n="0858c17" ed="T"/>法行。</p>
<lb n="0858c18" ed="T"/><p xml:id="pT31p0858c1801">「云何名王恩養世間？謂有國王，性本知足，於
<lb n="0858c19" ed="T"/>財寶門爲性謹愼、不邪貪著，如其所應積集
<lb n="0858c20" ed="T"/>財寶不廣營求。又有國王，性無貪悋，成就無
<lb n="0858c21" ed="T"/>貪白淨之法，以自所有庫藏珍財，隨力隨能
<lb n="0858c22" ed="T"/>給施一切貧窮孤露。又有國王，柔<anchor xml:id="nkr_note_add_0858c2201" n="0858c2201"/><anchor xml:id="beg0858c2201" n="0858c2201"/>和<anchor xml:id="end0858c2201"/>忍辱，多
<lb n="0858c23" ed="T"/>以軟言曉<anchor xml:id="nkr_note_orig_0858002" n="0858002"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0858002" n="0858002"/><anchor xml:id="beg0858002" n="0858002"/>喩<anchor xml:id="end0858002"/>國界，於時時間隨其所應頒賞
<lb n="0858c24" ed="T"/>爵祿，終不以彼非所能業惡業重業役<anchor xml:id="nkr_note_orig_0858003" n="0858003"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0858003" n="0858003"/><anchor xml:id="beg0858003" n="0858003"/>任<anchor xml:id="end0858003"/>群
<lb n="0858c25" ed="T"/>臣；諸有違犯可矜恕罪卽便矜恕，諸有違犯
<lb n="0858c26" ed="T"/>不可恕罪以實以時如理治罰。如是名王以
<lb n="0858c27" ed="T"/>正化法恩養世間。由王受行如是恩養世間
<lb n="0858c28" ed="T"/>法故，遂感世間之所敬愛。</p>
<lb n="0858c29" ed="T"/><p xml:id="pT31p0858c2901">「云何名王英勇具足？謂有國王，計策無惰武
<pb n="0859a" ed="T" xml:id="T31.1615.0859a"/>
<lb n="0859a01" ed="T"/>略圓滿，未降伏者而降伏之、已降伏者而攝
<lb n="0859a02" ed="T"/>護之，廣營事業如前，乃至不甚耽樂博弈戲
<lb n="0859a03" ed="T"/>等，又善觀察應與不應勤於僚庶，應刑罰者
<lb n="0859a04" ed="T"/>正刑罰之、應攝養者正攝養之。如是名王英
<lb n="0859a05" ed="T"/>勇具足。由王受行如是英勇具足法故，遂能
<lb n="0859a06" ed="T"/>感得自在增上。</p>
<lb n="0859a07" ed="T"/><p xml:id="pT31p0859a0701">「云何名王善權方便？謂有國王，於應和好所
<lb n="0859a08" ed="T"/>作所成機務等事如前，乃至於應攝受大力
<lb n="0859a09" ed="T"/>朋黨所作所成機務等事，能正了知和好方
<lb n="0859a10" ed="T"/>便，乃至攝受強黨方便。如是名王善權方便。
<lb n="0859a11" ed="T"/>由王受行如是善權方便法故，遂能摧伏所
<lb n="0859a12" ed="T"/>有怨敵。</p>
<lb n="0859a13" ed="T"/><p xml:id="pT31p0859a1301">「云何名王正受境界？謂有國王，善能籌量府
<lb n="0859a14" ed="T"/>庫增減，不奢不悋，平等自處、淸正受用、衆雜
<lb n="0859a15" ed="T"/>受用、勝妙受用，隨其時候所宜受用、與諸臣
<lb n="0859a16" ed="T"/>佐親屬受用、在於勝處而爲受用、奏諸伎樂
<lb n="0859a17" ed="T"/>而爲受用、無有<g ref="#CB00985">𠎝</g>失而爲受用。無<g ref="#CB00985">𠎝</g>失者，謂
<lb n="0859a18" ed="T"/>疾惱時應食所宜、避所不宜，於康豫時消已
<lb n="0859a19" ed="T"/>方食，若食未消或食而利皆不應食。應共食
<lb n="0859a20" ed="T"/>者正現在前，不應獨食精妙上味詭擯餘人。
<lb n="0859a21" ed="T"/>如是名王正受境界。由王受行如是正受境
<lb n="0859a22" ed="T"/>界法故，遂能善巧攝養自身。</p>
<lb n="0859a23" ed="T"/><p xml:id="pT31p0859a2301">「云何名王勤修法行？謂有國王，具足淨信、戒、
<lb n="0859a24" ed="T"/>聞、捨、慧。</p>
<lb n="0859a25" ed="T"/><p xml:id="pT31p0859a2501">「云何名王具足淨信？謂有國王，信解他世、信
<lb n="0859a26" ed="T"/>解當來淨不淨業及愛非愛果與異熟。如是
<lb n="0859a27" ed="T"/>名王具足淨信。</p>
<lb n="0859a28" ed="T"/><p xml:id="pT31p0859a2801">「云何名王具足淨戒？謂有國王，遠離殺生及
<lb n="0859a29" ed="T"/>不與取、婬欲邪行、妄語、飮酒諸放逸處。如是
<pb n="0859b" ed="T" xml:id="T31.1615.0859b"/>
<lb n="0859b01" ed="T"/>名王具足淨戒。</p>
<lb n="0859b02" ed="T"/><p xml:id="pT31p0859b0201">「云何名王具足淨聞？謂有國王，於現法義、於
<lb n="0859b03" ed="T"/>後法義，及於現法後法等義衆妙法門，善聽
<lb n="0859b04" ed="T"/>善受習誦通利，專意研究善見善達。如是名
<lb n="0859b05" ed="T"/>王具足淨聞。</p><p xml:id="pT31p0859b0506" cb:place="inline">「云何名王具足淨捨？謂有國王，
<lb n="0859b06" ed="T"/>雖在慳垢所纏衆中心恒淸淨，遠離慳垢而
<lb n="0859b07" ed="T"/>處居家，常行棄捨舒手樂施，好興祠福惠捨
<lb n="0859b08" ed="T"/>圓滿，於布施時常樂平等。如是名王具足淨
<lb n="0859b09" ed="T"/>捨。</p>
<lb n="0859b10" ed="T"/><p xml:id="pT31p0859b1001">「云何名王具足淨慧？謂有國王，如實了知善
<lb n="0859b11" ed="T"/>不善法、有罪無罪、修與不修、勝劣黑白，於廣
<lb n="0859b12" ed="T"/>分別諸緣生法亦如實知，縱令失念生惡貪
<lb n="0859b13" ed="T"/>欲、瞋恚、忿恨、覆、惱、慳、嫉、幻誑、諂曲、無慚、無愧、惡
<lb n="0859b14" ed="T"/>欲惡見，而心覺悟並不堅住。如是名王具足
<lb n="0859b15" ed="T"/>淨慧。如是名王勤修法行。由王受行此法行
<lb n="0859b16" ed="T"/>故能往善趣。如是五種能引發王可愛之法，
<lb n="0859b17" ed="T"/>能引諸王現法、後法所有利益，謂初四種能
<lb n="0859b18" ed="T"/>引發王現法<anchor xml:id="nkr_note_orig_0859001" n="0859001"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0859001" n="0859001"/><anchor xml:id="beg0859001" n="0859001"/>利益<anchor xml:id="end0859001"/>，最後一種能引發王後法
<lb n="0859b19" ed="T"/>利益。</p>
<lb n="0859b20" ed="T"/><p xml:id="pT31p0859b2001">「復次大王當知，我已略說王之過失、王之功
<lb n="0859b21" ed="T"/>德、王衰損門、王方便門、王可愛法及能引發
<lb n="0859b22" ed="T"/>王可愛法。是故大王應當修學，王之過失宜
<lb n="0859b23" ed="T"/>當遠離，王之功德宜當修習，王衰損門宜當
<lb n="0859b24" ed="T"/>遠離，王方便門宜當修學，王可愛法宜當希
<lb n="0859b25" ed="T"/>慕，能引發王可愛之法宜當受行。大王若能
<lb n="0859b26" ed="T"/>如是修學，當獲一切利益安樂。」</p>
<lb n="0859b27" ed="T"/><p xml:id="pT31p0859b2701">復次依行差別建立三士，謂下中上。無自利
<lb n="0859b28" ed="T"/>行無利他行名爲下士，有自利行無利他行、
<lb n="0859b29" ed="T"/>有利他行無自利行名爲中士，有自利行有
<pb n="0859c" ed="T" xml:id="T31.1615.0859c"/>
<lb n="0859c01" ed="T"/>利他行名爲上士。</p>
<lb n="0859c02" ed="T"/><p xml:id="pT31p0859c0201">復有四種補特伽羅，或有行惡而非樂惡、或
<lb n="0859c03" ed="T"/>有樂惡而非行惡、或有行惡亦復樂惡、或非
<lb n="0859c04" ed="T"/>行惡亦非樂惡。若信諸惡能感當來非愛果
<lb n="0859c05" ed="T"/>報，由失念故、或放逸故、近惡友故造作惡行，
<lb n="0859c06" ed="T"/>是名行惡而非樂惡。若先世來<anchor xml:id="nkr_note_orig_0859002" n="0859002"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0859002" n="0859002"/><anchor xml:id="beg0859002" n="0859002"/>串<anchor xml:id="end0859002"/>習惡故喜
<lb n="0859c07" ed="T"/>樂諸惡，惡欲所牽，彼由親近善丈夫故、聞正
<lb n="0859c08" ed="T"/>法故、如理作意爲依止故，見諸惡行能感當
<lb n="0859c09" ed="T"/>來非愛果報，自勉自勵遠離諸惡，是名樂惡
<lb n="0859c10" ed="T"/>而非行惡。若性樂惡而不遠離，是名行惡亦
<lb n="0859c11" ed="T"/>復樂惡。若有爲性不樂諸惡亦能遠離，名非
<lb n="0859c12" ed="T"/>行惡亦非樂惡。此中行惡亦樂惡者是名下
<lb n="0859c13" ed="T"/>士。若有行惡而非樂惡、或有樂惡而非行惡
<lb n="0859c14" ed="T"/>是名中士。若非行惡亦非樂惡是名上士。</p>
<lb n="0859c15" ed="T"/><p xml:id="pT31p0859c1501">復有三<anchor xml:id="nkr_note_orig_0859003" n="0859003"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0859003" n="0859003"/><anchor xml:id="beg0859003" n="0859003"/>士<anchor xml:id="end0859003"/>：一重受欲、二重事務、三重正法。
<lb n="0859c16" ed="T"/>初名下士，次名中士，後名上士。</p>
<lb n="0859c17" ed="T"/><p xml:id="pT31p0859c1701">復有三種補特伽羅：一以非事爲自事、二以
<lb n="0859c18" ed="T"/>自事爲自事、三以他事爲自事。若行惡行以
<lb n="0859c19" ed="T"/>自存活，名以非事爲自事。若怖惡行修行善
<lb n="0859c20" ed="T"/>行，名以自事爲自事。若諸菩薩，以他事爲自
<lb n="0859c21" ed="T"/>事等。初名下士，次名中士，後名上士。</p>
<lb n="0859c22" ed="T"/><p xml:id="pT31p0859c2201">又諸國王有三圓滿，謂果報圓滿、士用圓滿、
<lb n="0859c23" ed="T"/>功德圓滿。若諸國王生富貴家，長壽少病有
<lb n="0859c24" ed="T"/>大宗葉，成就俱生聰利之慧，是王名爲果報
<lb n="0859c25" ed="T"/>圓滿。若諸國王善權方便所攝持故，恒常成
<lb n="0859c26" ed="T"/>就圓滿英勇，是王名爲士用圓滿。若諸國王
<lb n="0859c27" ed="T"/>任持正法名爲法王、安住正法名爲大王，與
<lb n="0859c28" ed="T"/>內宮王子群臣英傑豪貴國人共修惠施，樹
<lb n="0859c29" ed="T"/>福受齋堅持禁戒，是王名爲功德圓滿。果報
<pb n="0860a" ed="T" xml:id="T31.1615.0860a"/>
<lb n="0860a01" ed="T"/>圓滿者，受用先世淨業果報。士用圓滿者，受
<lb n="0860a02" ed="T"/>用現法可愛之果。功德圓滿者，亦於當來受
<lb n="0860a03" ed="T"/>用圓滿淨業果報。若有國王三種圓滿皆不
<lb n="0860a04" ed="T"/>具足，名爲下士。若有果報圓滿或士用圓滿
<lb n="0860a05" ed="T"/>或俱圓滿，名爲中士。若三圓滿無不具足，名
<lb n="0860a06" ed="T"/>爲上士。</p><p xml:id="pT31p0860a0604" cb:place="inline">復有三臣：一有忠信無伎能智慧、二
<lb n="0860a07" ed="T"/>有忠信伎能無智慧、三具忠信伎能智慧。初
<lb n="0860a08" ed="T"/>名下士，次名中士，後名上士。若不忠信無有
<lb n="0860a09" ed="T"/>伎能亦無智慧，當知此臣下中之下。</p>
<lb n="0860a10" ed="T"/><p xml:id="pT31p0860a1001">又有四語：一非愛似愛、二愛似非愛、三非愛
<lb n="0860a11" ed="T"/>似非愛、四愛似愛。諸有語言辭句善順，然非
<lb n="0860a12" ed="T"/>所宜，是名初語。或有語言辭句勃逆，然是所
<lb n="0860a13" ed="T"/>宜，是第二語。或有語言辭句勃逆，亦非所宜，
<lb n="0860a14" ed="T"/>是第三語。或有語言辭句善順，亦是所宜，
<lb n="0860a15" ed="T"/>是第四語。若有宣說非愛似非愛、非愛似愛
<lb n="0860a16" ed="T"/>語者，是下士。若有宣說愛似非愛語者，是中
<lb n="0860a17" ed="T"/>士。若有宣說愛似愛語者，是上士。</p>
<lb n="0860a18" ed="T"/><p xml:id="pT31p0860a1801">復有三種受諸欲者：或有受欲，非法猛浪積
<lb n="0860a19" ed="T"/>集財寶，不能安樂正養己身及與妻子，廣說
<lb n="0860a20" ed="T"/>乃至不於沙門婆羅門所修殖福田。或有受
<lb n="0860a21" ed="T"/>欲，以法或非法猛浪或非積集財寶，能以安
<lb n="0860a22" ed="T"/>樂正養己身妻子眷屬及知友等，不於沙門
<lb n="0860a23" ed="T"/>婆羅門所修殖福田。或有受欲，一向以法，及
<lb n="0860a24" ed="T"/>不猛浪積集財寶，能以安樂正養己身，廣說
<lb n="0860a25" ed="T"/>乃至能於沙門婆羅門所修殖福田。此三種
<lb n="0860a26" ed="T"/>中，初名下士，次名中士，後名上士。</p>
<lb n="0860a27" ed="T"/><p xml:id="pT31p0860a2701">復有三人：一者有人，貪染而食，愛著饕餮，乃
<lb n="0860a28" ed="T"/>至耽湎不見過患、不知出離。二者有人，思擇
<lb n="0860a29" ed="T"/>而食，不染不著亦不饕餮，吞吸迷悶堅住耽
<pb n="0860b" ed="T" xml:id="T31.1615.0860b"/>
<lb n="0860b01" ed="T"/>湎，深見過患善知出離，而於此食未斷未知。
<lb n="0860b02" ed="T"/>三者有人，思擇而食，不生貪染，廣說乃至深
<lb n="0860b03" ed="T"/>見過患善知出離，又於此食已斷已知。初名
<lb n="0860b04" ed="T"/>下士，次名中士，後名上士。</p><p xml:id="pT31p0860b0411" cb:place="inline">復依施物說有三
<lb n="0860b05" ed="T"/>人：一者有人，所施之物但具妙香，不具美妙
<lb n="0860b06" ed="T"/>味之與觸。二者有人，所施之物具妙香味而
<lb n="0860b07" ed="T"/>無妙觸。三者有人，所施之物具足美妙香味
<lb n="0860b08" ed="T"/>與觸。初名下士，次名中士，後名上士。</p>
<lb n="0860b09" ed="T"/><p xml:id="pT31p0860b0901">又依施田說有三人：一者有人，於愛於恩而
<lb n="0860b10" ed="T"/>行惠施。二者有人，於貧苦田而行惠施。三者
<lb n="0860b11" ed="T"/>有人，於具功德最勝福田而行惠施。初名下
<lb n="0860b12" ed="T"/>士，次名中士，後名上士。復有差別，施於所
<lb n="0860b13" ed="T"/>愛名爲下士，施於有恩名爲中士，施於貧苦
<lb n="0860b14" ed="T"/>具德勝田名爲上士。</p>
<lb n="0860b15" ed="T"/><p xml:id="pT31p0860b1501">又依施心說有三人：一者有人，將欲惠施先
<lb n="0860b16" ed="T"/>心歡喜，正惠施時心不淸淨，惠施已後尋復
<lb n="0860b17" ed="T"/>追悔。二者有人，先心歡喜，施時心淨，施已追
<lb n="0860b18" ed="T"/>悔。三者有人先心歡喜，施時心淨，施已無悔。
<lb n="0860b19" ed="T"/>初名下士，次名中士，後名上士。</p>
<lb n="0860b20" ed="T"/><p xml:id="pT31p0860b2001">復於受持戒福業事建立三人：一者有人，但
<lb n="0860b21" ed="T"/>離一分，非一切時常能遠離，唯自遠離、不勸
<lb n="0860b22" ed="T"/>他離亦不讚美，見同法者心不歡喜，是名下
<lb n="0860b23" ed="T"/>士。二者有人，離一切分，一切時離，唯自遠離、
<lb n="0860b24" ed="T"/>不勸他人亦不讚美，見同法者心不歡喜，是
<lb n="0860b25" ed="T"/>名中士。三者有人，一切俱現，是名上士。</p>
<lb n="0860b26" ed="T"/><p xml:id="pT31p0860b2601">又於受持禁戒處所建立三人：一者有人，住
<lb n="0860b27" ed="T"/>惡說法毘奈耶中受持禁戒。二者有人，住善
<lb n="0860b28" ed="T"/>說法毘奈耶中受持禁戒而有缺漏。三者有
<lb n="0860b29" ed="T"/>人，卽住於此受持禁戒而不缺漏。初名下士，
<pb n="0860c" ed="T" xml:id="T31.1615.0860c"/>
<lb n="0860c01" ed="T"/>次名中士，後名上士。</p>
<lb n="0860c02" ed="T"/><p xml:id="pT31p0860c0201">又於受<anchor xml:id="nkr_note_orig_0860001" n="0860001"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0860001" n="0860001"/><anchor xml:id="beg0860001" n="0860001"/>持<anchor xml:id="end0860001"/>戒心建立三人：一者有人，爲活命
<lb n="0860c03" ed="T"/>故受持禁戒。二者有人，爲生天故受持禁戒。
<lb n="0860c04" ed="T"/>三者有人，爲涅槃故受持禁戒。初名下士，次
<lb n="0860c05" ed="T"/>名中士，後名上士。</p>
<lb n="0860c06" ed="T"/><p xml:id="pT31p0860c0601">又於受持別解脫律儀說有三人：一者有人，
<lb n="0860c07" ed="T"/>唯能受持近住律儀。二者有人，亦能受持近
<lb n="0860c08" ed="T"/>事律儀。三者有人，亦能受持苾芻律儀。初名
<lb n="0860c09" ed="T"/>下士，次名中士，後名上士。</p>
<lb n="0860c10" ed="T"/><p xml:id="pT31p0860c1001">又於受持苾芻律儀說有三人：一者有人，唯
<lb n="0860c11" ed="T"/>能成就受具足支，無受隨法諸學處支，亦無
<lb n="0860c12" ed="T"/>隨護他人心支，亦無隨護如先所受諸學處
<lb n="0860c13" ed="T"/>支。二者有人，成前三支，無後一支。三者有
<lb n="0860c14" ed="T"/>人，具成四支。初名下士，次名中士，後名上
<lb n="0860c15" ed="T"/>士。</p><p xml:id="pT31p0860c1502" cb:place="inline">又有三人：一者有人，唯成就別解脫律儀。
<lb n="0860c16" ed="T"/>二者有人，成別解脫、靜慮律儀。三者有人，成
<lb n="0860c17" ed="T"/>別解脫、靜慮、無漏三種律儀。初名下士，次名
<lb n="0860c18" ed="T"/>中士，後名上士。</p><p xml:id="pT31p0860c1807" cb:place="inline">又有三人：一者有人，唯能成
<lb n="0860c19" ed="T"/>就非律儀非不律儀攝所受戒律儀。二者有
<lb n="0860c20" ed="T"/>人，亦能成就聲聞等相應所受戒律儀。三者
<lb n="0860c21" ed="T"/>有人，亦能成就菩提薩埵所受戒律儀。初名
<lb n="0860c22" ed="T"/>下士，次名中士，後名上士。</p>
<lb n="0860c23" ed="T"/><p xml:id="pT31p0860c2301">復依修習思惟方便建立三人：一者有人，唯
<lb n="0860c24" ed="T"/>得勵力運轉思惟。二者有人，有間運轉，設得
<lb n="0860c25" ed="T"/>無間要作功用方能運轉。三者有人，已得成
<lb n="0860c26" ed="T"/>就任運思惟。初名下士，次名中士，後名上士。</p>
<lb n="0860c27" ed="T"/><p xml:id="pT31p0860c2701">又依已得修差別故建立三人：一者有人，已
<lb n="0860c28" ed="T"/>得內心奢摩他定，未得增上慧法毘鉢舍那。
<lb n="0860c29" ed="T"/>二者有人，已得增上慧法毘鉢舍那，未得內
<pb n="0861a" ed="T" xml:id="T31.1615.0861a"/>
<lb n="0861a01" ed="T"/>心奢摩他定。三者有人，俱得二種。初名下士，
<lb n="0861a02" ed="T"/>次名中士，後名上士。</p>
<lb n="0861a03" ed="T"/><p xml:id="pT31p0861a0301">又有三人：一者有人，已得有尋有伺三摩地。
<lb n="0861a04" ed="T"/>二者有人，已得無尋唯伺三摩地。三者有人，
<lb n="0861a05" ed="T"/>已得無尋無伺三摩地。初名下士，次名中士，
<lb n="0861a06" ed="T"/>後名上士。</p>
<lb n="0861a07" ed="T"/><p xml:id="pT31p0861a0701">又依住修差別建立三人：一者有人，住染汚
<lb n="0861a08" ed="T"/>靜慮。二者有人，住世間淸淨靜慮。三者有人，
<lb n="0861a09" ed="T"/>住無漏靜慮。初名下士，次名中士，後名上士。</p>
<lb n="0861a10" ed="T"/><cb:juan n="001" fun="close"><cb:jhead>王法正理論<anchor xml:id="nkr_note_orig_0861001" n="0861001"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0861001" n="0861001"/><anchor xml:id="beg0861001" n="0861001"/>一卷<anchor xml:id="end0861001"/></cb:jhead></cb:juan></cb:div>
</body>
<back>
<cb:div type="apparatus">
<head>校注</head>
<p>
<app from="#beg0855018" to="#end0855018"><lem wit="#wit.orig">三藏</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1">唐三藏</rdg></app>
<app from="#beg0855019" to="#end0855019"><lem wit="#wit.orig">言</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit2 #wit3">者</rdg></app>
<app from="#beg0856001" to="#end0856001"><lem wit="#wit.orig">詣</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit4">諸</rdg></app>
<app from="#beg0856002" to="#end0856002"><lem wit="#wit.orig">錫</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit2 #wit3 #wit1 #wit4">賜</rdg></app>
<app from="#beg0856003" to="#end0856003"><lem wit="#wit.orig">懊</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1">憤</rdg></app>
<app from="#beg0856004" to="#end0856004"><lem wit="#wit.orig">群官</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit2 #wit3 #wit1">群臣</rdg></app>
<app from="#beg0856005" to="#end0856005"><lem wit="#wit.orig">技藝</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit2 #wit3 #wit1 #wit4">伎藝</rdg></app>
<app from="#beg0857001" to="#end0857001"><lem wit="#wit.orig">群臣</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit2 #wit3 #wit1 #wit4">群官</rdg></app>
<app from="#beg0857002" to="#end0857002"><lem wit="#wit.orig">亦不對面</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit2 #wit3 #wit1 #wit4"><space quantity="0"/></rdg></app>
<app from="#beg_1" to="#end_1" corresp="#0856002"><lem wit="#wit.orig">錫</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit2 #wit3 #wit1 #wit4">賜</rdg></app>
<app from="#beg0857003" to="#end0857003"><lem wit="#wit.orig">財</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit2 #wit3 #wit1 #wit4">賜</rdg></app>
<app from="#beg0857004" to="#end0857004"><lem wit="#wit.orig">北</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit3 #wit1">散</rdg></app>
<app from="#beg0857005" to="#end0857005"><lem wit="#wit.orig"><g ref="#CB01487">𮓪</g></lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit2 #wit3 #wit1 #wit4">虧</rdg></app>
<app from="#beg0858b0901" to="#end0858b0901"><lem wit="#wit.cbeta #wit5" resp="#resp3">祿<note type="cf1">K16n0574_p0215c07</note></lem><rdg wit="#wit.orig">錄</rdg></app>
<app from="#beg0858001" to="#end0858001"><lem wit="#wit.orig">技</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit2 #wit3 #wit1 #wit4">伎</rdg></app>
<app from="#beg0858c0701" to="#end0858c0701"><lem resp="#resp4" wit="#wit.cbeta #wit5">謂<note type="cf1">K16n0574_p0216a17</note></lem><rdg wit="#wit.orig">略</rdg></app>
<app from="#beg0858c2201" to="#end0858c2201"><lem resp="#resp4" wit="#wit.cbeta #wit5">和<note type="cf1">K16n0574_p0216b11</note><note type="cf2">T30n1579_p0641b01</note></lem><rdg wit="#wit.orig">幻</rdg></app>
<app from="#beg0858002" to="#end0858002"><lem wit="#wit.orig">喩</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit3 #wit1">諭</rdg></app>
<app from="#beg0858003" to="#end0858003"><lem wit="#wit.orig">任</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit3">住</rdg></app>
<app from="#beg0859001" to="#end0859001"><lem wit="#wit.orig">利益</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit2 #wit3 #wit1 #wit4">利益利益</rdg></app>
<app from="#beg0859002" to="#end0859002"><lem wit="#wit.orig">串</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1">慣</rdg></app>
<app from="#beg0859003" to="#end0859003"><lem wit="#wit.orig">士</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit2 #wit3 #wit1 #wit4">王</rdg></app>
<app from="#beg0860001" to="#end0860001"><lem wit="#wit.orig">持</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1">授</rdg></app>
<app from="#beg0861001" to="#end0861001"><lem wit="#wit.orig">一卷</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit2 #wit3 #wit1"><space quantity="0"/></rdg></app>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="cbeta-notes">
<head>CBETA 校注</head>
<p>
<note resp="#resp1" n="0855018" type="mod" target="#nkr_note_mod_0855018">三藏【大】，唐三藏【明】</note>
<note resp="#resp1" n="0855019" type="mod" target="#nkr_note_mod_0855019">言【大】，者【宋】【元】</note>
<note resp="#resp1" n="0856001" type="mod" target="#nkr_note_mod_0856001">詣【大】，諸【宮】</note>
<note resp="#resp1" n="0856002" type="mod" target="#nkr_note_mod_0856002">錫【大】＊，賜【宋】【元】【明】【宮】＊</note>
<note resp="#resp1" n="0856003" type="mod" target="#nkr_note_mod_0856003">懊【大】，憤【明】</note>
<note resp="#resp1" n="0856004" type="mod" target="#nkr_note_mod_0856004">群官【大】，群臣【宋】【元】【明】</note>
<note resp="#resp1" n="0856005" type="mod" target="#nkr_note_mod_0856005">技藝【大】下同，伎藝【宋】【元】【明】【宮】下同</note>
<note resp="#resp1" n="0857001" type="mod" target="#nkr_note_mod_0857001">群臣【大】，群官【宋】【元】【明】【宮】</note>
<note resp="#resp1" n="0857002" type="mod" target="#nkr_note_mod_0857002">亦不對面【大】，〔－〕【宋】【元】【明】【宮】</note>
<note resp="#resp1" n="0857003" type="mod" target="#nkr_note_mod_0857003">財【大】，賜【宋】【元】【明】【宮】</note>
<note resp="#resp1" n="0857004" type="mod" target="#nkr_note_mod_0857004">北【大】，散【元】【明】</note>
<note resp="#resp1" n="0857005" type="mod" target="#nkr_note_mod_0857005"><g ref="#CB01487">𮓪</g>【大】，虧【宋】【元】【明】【宮】</note>
<note resp="#resp1" n="0858001" type="mod" target="#nkr_note_mod_0858001">技【大】，伎【宋】【元】【明】【宮】</note>
<note resp="#resp1" n="0858002" type="mod" target="#nkr_note_mod_0858002">喩【大】，諭【元】【明】</note>
<note resp="#resp1" n="0858003" type="mod" target="#nkr_note_mod_0858003">任【大】，住【元】</note>
<note resp="#resp1" n="0859001" type="mod" target="#nkr_note_mod_0859001">利益【大】，利益利益【宋】【元】【明】【宮】</note>
<note resp="#resp1" n="0859002" type="mod" target="#nkr_note_mod_0859002">串【大】，慣【明】</note>
<note resp="#resp1" n="0859003" type="mod" target="#nkr_note_mod_0859003">士【大】，王【宋】【元】【明】【宮】</note>
<note resp="#resp1" n="0860001" type="mod" target="#nkr_note_mod_0860001">持【大】，授【明】</note>
<note resp="#resp1" n="0861001" type="mod" target="#nkr_note_mod_0861001">一卷【大】，〔－〕【宋】【元】【明】</note>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="taisho-notes">
<head>大正藏 校注</head>
<p>
<note resp="#resp2" n="0855018" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0855018">（唐）＋三藏【明】</note>
<note resp="#resp2" n="0855019" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0855019">言＝者【宋】【元】</note>
<note resp="#resp2" n="0856001" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0856001">詣＝諸【宮】</note>
<note resp="#resp2" n="0856002" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0856002">錫＝賜【三】【宮】＊</note>
<note resp="#resp2" n="0856003" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0856003">懊＝憤【明】</note>
<note resp="#resp2" n="0856004" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0856004">群官＝群臣【三】</note>
<note resp="#resp2" n="0856005" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0856005">技藝＝伎藝【三】【宮】下同</note>
<note resp="#resp2" n="0857001" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0857001">群臣＝群官【三】【宮】</note>
<note resp="#resp2" n="0857002" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0857002">〔亦不對面〕－【三】【宮】</note>
<note resp="#resp2" n="0857003" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0857003">財＝賜【三】【宮】</note>
<note resp="#resp2" n="0857004" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0857004">北＝散【元】【明】</note>
<note resp="#resp2" n="0857005" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0857005"><g ref="#CB01487">𮓪</g>＝虧【三】【宮】</note>
<note resp="#resp2" n="0858001" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0858001">技＝伎【三】【宮】</note>
<note resp="#resp2" n="0858002" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0858002">喩＝諭【元】【明】</note>
<note resp="#resp2" n="0858003" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0858003">任＝住【元】</note>
<note resp="#resp2" n="0859001" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0859001">利益＋（利益）【三】【宮】</note>
<note resp="#resp2" n="0859002" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0859002">串＝慣【明】</note>
<note resp="#resp2" n="0859003" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0859003">士＝王【三】【宮】</note>
<note resp="#resp2" n="0860001" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0860001">持＝授【明】</note>
<note resp="#resp2" n="0861001" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0861001">〔一卷〕－【三】</note>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="add-notes">
<head>新增校注</head>
<p>
<note n="0858b0901" resp="#resp1" type="add" cb:note_key="T31.0858b09.06" target="#nkr_note_add_0858b0901">祿【CB】【麗-CB】，錄【大】</note>
<note n="0858c0701" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0858c0701">謂【CB】【麗-CB】，略【大】</note>
<note n="0858c2201" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0858c2201">和【CB】【麗-CB】，幻【大】</note>
</p>
</cb:div>
</back></text></TEI>